نحوهی متوقف کردن سرگیجه به علت آن بستگی دارد، اما ممکن است بتوانید با نوشیدن آب، حرکت با احتیاط، دراز کشیدن، اجتناب از عوامل محرک و موارد دیگر، تسکین موقت پیدا کنید.
سرگیجه به خودی خود یک بیماری نیست. این نشانهی یک علت زمینهای است. در حالی که درمانها میتوانند به علت خاص بستگی داشته باشند، درمانهای مختلفی ممکن است کمک کنند.
روش های موثر برای درمان فوری سرگیجه
درمان فوری سرگیجه بستگی به علت آن دارد، اما در بیشتر موارد میتوان با چند اقدام ساده و سریع، شدت علائم را کاهش داد. اولین کار این است که فرد در جایی بنشیند یا دراز بکشد تا از افتادن یا آسیب جلوگیری شود.
بستن چشمها و نفسکشیدن عمیق نیز به کاهش احساس چرخش محیط کمک میکند. اگر سرگیجه به دلیل تغییر ناگهانی وضعیت بدن (مثلاً بلند شدن سریع از حالت نشسته یا خوابیده) باشد، بهتر است حرکات را آهسته انجام داده و چند لحظه در همان حالت باقی ماند تا بدن به وضعیت جدید عادت کند.
در ادامه چند روش برای درمان فوری سرگیجه های ناگهانی به شما آموزش میدهیم اما فراموش نکنید که اگر سرگیجه های شما ادامه دار شد، حتما برای پیگیری درمان خود به پزشک متخصص مراجعه کنید.
خوردن خوراکی شیرین
گاهی اوقات سرگیجه ممکن است به دلیل کاهش قند خون (هیپوگلیسمی) ایجاد شود، در چنین شرایطی، خوردن خوراکیهای شیرین میتواند بهسرعت سطح قند خون را بالا برده و باعث بهبود حال فرد شود. مصرف خوراکیهایی مانند عسل، خرما، آبمیوه طبیعی یا حتی یک تکه شکلات میتواند به بازگرداندن انرژی و کاهش احساس ضعف و گیجی کمک کند.
البته اگر سرگیجه مکرر باشد یا با علائم دیگری مانند تاری دید، تهوع یا تپش قلب همراه شود، باید حتماً به پزشک مراجعه کرد، زیرا ممکن است علت آن مشکلات دیگری مانند فشار خون پایین یا اختلالات گوش داخلی باشد.
آب بنوشید
کم آبی بدن یکی از دلایل احتمالی سرگیجه است. نوشیدن آب و هیدراته ماندن بدن میتواند در مدیریت سرگیجه ناشی از کم آبی بدن کمک کند.
نیاز هر فرد به آب متفاوت است. به عنوان مثال، یک ورزشکار یا فردی با سبک زندگی بسیار فعال نیاز به نوشیدن آب بیشتری برای هیدراته ماندن دارد. برای مشاوره در مورد میزان آب مورد نیاز روزانه خود بر اساس شرایط فردی خود، با پزشک مشورت کنید.
بیشتر بدانید: برای آزمایش چکاپ چند ساعت باید ناشتا بود؟
خوردن خوراکی شور
اگر سرگیجه به دلیل افت فشار خون ایجاد شود، باید فوراً دراز بکشید و پاها را بالاتر از سطح قلب قرار دهید تا خون سریعتر به سمت مغز جریان یابد و سرگیجه کاهش پیدا کند. نوشیدن آب، دوغ شور یا محلول نمکی رقیق به افزایش فشار کمک میکند، زیرا افت فشار معمولاً با کمآبی همراه است.
خوردن خوراکیهای شور مانند بیسکویت نمکی یا زیتون، و در صورت ضعف زیاد، خوراکیهای شیرین مثل عسل یا خرما نیز مؤثر است. بهتر است از بلند شدن ناگهانی و حرکات سریع پرهیز کنید و در محیطی خنک و آرام استراحت داشته باشید تا بدن تعادل خود را بازیابد.
اگر سرگیجه و افت فشار بهصورت مکرر رخ میدهد یا با ضعف و تاری دید همراه است، باید به پزشک مراجعه شود تا علت دقیق آن بررسی و درمان مناسب انجام گیرد.
استراحت کنید و با احتیاط حرکت کنید
اگر دچار سرگیجه هستید، استراحت و حرکت با احتیاط میتواند مفید باشد. این حالت شامل نشستن و اجتناب از حرکات ناگهانی باشد.
بسته به علت، سرگیجه میتواند از چند ثانیه تا چند ساعت طول بکشد. بهتر است در این مدت نشسته یا دراز بکشید.
وقتی آماده نشستن شدید، این کار را به آرامی انجام دهید. بهتر است حرکات دیگری مانند چرخاندن سر خود را تا حد امکان به آرامی انجام دهید تا سرگیجه برطرف شود.
علت بروز سرگیجه
به عنوان مثال، سرگیجه میتواند به دلیل موارد زیر باشد:
- استرس و اضطراب
- کم آبی بدن
- قند خون پایین (هیپوگلیسمی)
- کمبود خواب
- هیدراته ماندن، نخوردن وعدههای غذایی، خواب کافی و انجام اقداماتی برای مدیریت اضطراب ممکن است کمک کند.
همچنین بهتر است از هر چیزی که میتواند سرگیجه را بدتر کند، اجتناب کنید. این موارد عبارتند از:
- کافئین
- الکل
- سیگار
علت اصلی را برطرف کنید
مشکلاتی که میتوانند باعث سرگیجه شوند، میتوانند به کاهش دفعات یا شدت سرگیجه کمک کنند.
برخی از علل احتمالی سرگیجه عبارتند از:
- میگرن
- عفونت گوش داخلی
- کمخونی فقر آهن
- نوریت دهلیزی
- بیماری منییر
- فشار خون پایین
- عفونت سینوس
- آلرژیها
- کمشنوایی
- آسیب عصبی
- بیماری پارکینسون
پزشک شما میتواند بر اساس علت اصلی، درمانهای پزشکی مناسبی را توصیه کند.
برخی از داروها نیز میتوانند باعث سرگیجه شوند. اگر فکر میکنید داروی شما باعث سرگیجه میشود، با پزشک صحبت کنید. ادامه مصرف هر داروی تجویزی تا زمانی که پزشک توصیه دیگری کند، مهم است.
چه زمانی در مورد سرگیجه با پزشک تماس بگیرید
اگر مرتباً سرگیجه دارید، حتی اگر سرگیجه فقط برای مدت کوتاهی طول بکشد، با پزشک تماس بگیرید. این مورد میتواند به دلیل کمآبی بدن یا یک بیماری زمینهای مانند عفونت گوش یا کمخونی فقر آهن باشد.
اگر از قبل بیماری شما تشخیص داده شده است، میتوانید با پزشک خود تماس بگیرید تا در مورد برنامه درمانی فعلی خود صحبت کنید. پزشک در این حالت تغییراتی در درمان شما یا نکات دیگری را برای کمک به کاهش شدت یا دفعات سرگیجه توصیه میکنند.
در صورت بروز سرگیجه و موارد زیر، به پزشک مراجعه کنید:
مشکل در صحبت کردن
تغییرات بینایی، مانند دوبینی یا تاری دید
بیحسی یا ضعف در بازوها، پاها یا صورت
غش کردن
حالت تهوع
استفراغ
غش کردن یا از حال رفتن
سخن آخر
برخی از درمانهایی که بهتر شدن سرگیجه کمک میکنند، شامل نوشیدن آب برای هیدراته ماندن، دراز کشیدن تا زمانی که سرگیجه برطرف شود و حرکت با احتیاط است.
به یاد داشته باشید که وقتی علت سرگیجه شما عفونت گوش، میگرن، کمخونی فقر آهن، التهاب لابیرنت، نوریت دهلیزی، بیماری منییر و برخی داروها باشد شما باید حتما علت زمینه ای را برطرف کنید.
اگر سرگیجه همراه با علائمی مانند بیحسی، حالت تهوع و استفراغ و غش رخ داد، فوراً به پزشک مراجعه کنید.