باید بدانید که پیشگیری از دیابت با شناخت علل، علائم و درمان دیابت امکانپذیره. اگر در خانواده ی خود سابقه ی ابتلا به دیابت را دارید، باید بیشتر از بقیه مراقب قندخون خود باشید تا بتوانید از ابتلا به دیابت جلوگیری کنید. هفته دیابت بهانه ی خوبی است که به وضعیت قندخون بیشتر توجه کنید و با یک تست قندخون یا آزمایش چکاپ از وضعیت سلامت خود بیشتر مطلع شوید. در ادامه به طور مفصل به بررسی علل، علائم و درمان دیابت می پردازیم.
دیابت چیست به زبان ساده؟
دیابت قندی یا دیابت شیرین چیست؟ دیابت یک بیماری متابولیکی است که باعث افزایش قند خون میشود. هورمون انسولین، قند را از خون به سلولهای شما منتقل میکند تا ذخیره شود یا برای تولید انرژی مورد استفاده قرارگیرد. هنگامی که بدن به دیابت مبتلا می شود، بدن شما یا انسولین کافی تولید نمیکند یا نمیتواند از انسولین ساخته شده به طور موثر استفاده کند.
ژن و عوامل وراثتی از عوامل موثر در ابتلا به دیابت است که کنترل آن از دست بشر خارج است. اما سبک زندگی سالم و عادت های غذایی می تواند تا حد زیادی از ابتلا به دیابت پیشگیری کند.
باید توجه داشته باشید که اگر نسبت به دیابت و کنترل قند خون کوتاهی کنید این بیماری میتواند به اعصاب، چشمها، کلیهها و سایر اندامهای شما آسیب برساند. برای پیشگیری از بیماری دیابت همین حالا یک چکاپ سلامتی انجام دهید. مرکز چکاپ سلامت نسیم با خدمات متنوع چکاپ می تواند وضعیت کامل سلامتی شما را بررسی کند.
انواع مختلف دیابت را بشناسید
دیابت نوع 1
این بیماری یک نوع بیماری خود ایمنی است. سیستم ایمنی به سلولهای لوزالمعده، جایی که انسولین در آن ساخته میشود، حمله کرده و آنها را از بین میبرد. معلوم نیست علت این حمله چیست. حدود 10 درصد از مبتلایان به دیابت به این نوع مبتلا هستند.
دیابت نوع 2
این بیماری زمانی رخ میدهد که بدن شما در برابر انسولین مقاوم میشود و قند در خون شما تجمع مییابد. اکثر مبتلایان به این نوع دیابت به علت سبک زندگی نادرست به آن مبتلا می شوند.
پیشدیابت
این مشکل زمانی رخ میدهد که قند خون شما بالاتر از حد طبیعی باشد، اما قند خون به اندازهای بالا نیست که دیابت نوع 2 تشخیص داده شود.
دیابت بارداری
زمانی که قند خون شما در دوران بارداری بالا باشد به این نوع دیابت مبتلا می شود. هورمونهای انسداد انسولین تولید شده توسط جفت جنین، باعث ایجاد این نوع دیابت میشود.
باید بدانید هر نوع دیابت علائم، علل و درمانهای منحصر به فردی دارد.
علائم عمومی دیابت
- افزایش گرسنگی و تشنگی
- کاهش وزن
- تکرر ادرار
- تاری دید
- خستگی شدید
- زخم هایی که زود خوب نمی شوند
علاوه بر علائم کلی دیابت، مردان مبتلا به دیابت در برخی اوقات میل جنسی، اختلال نعوظ و قدرت عضلانی ضعیفی دارند. زنان مبتلا به دیابت نیز میتوانند علائمی مانند عفونت ادراری، عفونت قارچی و خشکی و خارش پوست داشته باشند.
با این حال در دیابت بارداری، اکثر زنان مبتلا به این نوع دیابت، هیچ علامتی ندارند. این بیماری اغلب در طول آزمایش معمول قند خون برای افراد عادی یا آزمایش تحمل گلوکز خوراکی برای خانم های باردار معمولاً بین هفته های 24 تا 28 بارداری انجام میشود، تشخیص داده میشود. برای انجام آزمایش بررسی قندخون اینجا کلیک کنید و از خدمات مرکز سلامت نسیم استفاده کنید.
در موارد نادر، یک زن مبتلا به دیابت بارداری نیز تشنگی یا تکرر ادرار را تجربه میکند. به طور کلی علائم دیابت میتواند آنقدر خفیف باشد که تشخیص را در ابتدا دشوار کند.
علل دیابت، از عوامل ژنتیکی تا شیوه زندگی
پزشکان دقیقاً نمیدانند چه چیزی باعث دیابت نوع 1 میشود. به دلایلی، سیستم ایمنی به اشتباه به سلولهای بتا تولید کننده انسولین در پانکراس حمله کرده و آنها را از بین میبرد. در برخی افراد ممکن است ژنها نقش داشته باشند. همچنین امکان دارد، یک ویروس باعث حمله به سیستم ایمنی شود.
با این حال دیابت نوع 2 ناشی از ترکیبی از عوامل ژنتیکی و شیوه زندگی است.
اضافه وزن یا چاقی خطر ابتلا را نیز افزایش میدهد. اضافه وزن، به ویژه در ناحیه شکم، باعث میشود سلولهای شما در برابر اثرات انسولین بر قند خون مقاومت بیشتری داشته باشند. این وضعیت در خانواده هایی که به طور ژنتیکی چاق هستند و اعضای خانواده ای دارند که به دیابت مبتلا هستند، بیشتر است.
عواملی که خطر دیابت را افزایش میدهد
اگر کودک یا نوجوان هستید، والدین یا خواهر و برادر شما به دیابت مبتلا هستند یا ژنهای خاصی که با این بیماری مرتبط هستند را در ژن خود دارید، احتمال ابتلا به دیابت نوع 1 برایتان بیشتر است.
خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در موارد زیر افزایش مییابد:
کسانی که اضافه وزن دارند
فعالیت بدنی ندارند
افراد 45 سال به بالا و کسانی که والدین یا خواهر و برادرشان دیابت دارند
افراد دارای فشار خون بالا، کلسترول یا تریگلیسیرید بالا
به طور کلی خانواده، محیط و سوابق پزشکی میتوانند بر ابتلا به دیابت تأثیر بگذارند. پزشک شما باید بررسی کند که کدام خطرات را میتوانید کنترل کنید و کدامها را نمیتوانید. برای کنترل خطر ابتلا به دیابت اولین قدم بررسی وضعیت سلامت شما با انجام آزمایش چکاپ است.
دیابت میتواند منجر به عوارض جدی پزشکی شود، اما میتوانید با داروها و تغییر شیوه زندگی، وضعیت را مدیریت کنید.
چگونه باید از دیابت پیشگیری کرد؟
دیابت نوع 1 قابل پیشگیری نیست زیرا ناشی از مشکل در سیستم ایمنی بدن است.
برخی از علل دیابت نوع 2 مانند ژنها یا سن نیز تحت کنترل شما نیستند. با این حال، بسیاری از عوامل دیگر خطر ابتلا به دیابت قابل کنترل هستند. اکثر روش های پیشگیری از دیابت شامل:
تعدیل ساده رژیم غذایی و برنامه تناسب اندام است.اگر تشخیص دادهاید که پیش دیابت دارید، میتوانید برای به تأخیر انداختن یا پیشگیری از دیابت نوع 2 این موارد را انجام دهید:
حداقل 150 دقیقه در هفته ورزش هوازی مانند پیاده روی یا دوچرخه سواری انجام دهید.
چربیهای اشباع و ترانس، به همراه کربوهیدراتهای تصفیه شده را از رژیم غذایی خود حذف کنید.
میوه، سبزیجات و غلات کامل بیشتر بخورید. وعده های کوچکتر غذایی مصرف کنید.
اگر اضافه وزن دارید یا چاق هستید، سعی کنید 7 درصد از منبع وزن خود را کم کنید.
اگر به صورت تخصصی تری میخواهید از ابتلا به دیابت جلوگیری کنید، توصیه می کنیم اینجا کلیک کنید و به بخش سلامت مرکز سلامت نیسم مراجعه و رژیم تخصصی پیش دیابت دریافت کنید.
پیشگیری از دیابت در بارداری
زنانی که هرگز دیابت نداشتهاند، ممکن است ناگهان در دوران بارداری به دیابت بارداری مبتلا شوند. هورمونهای تولید شده توسط جفت میتوانند بدن شما را در برابر اثرات انسولین مقاومتر کنند.
برخی از زنانی که قبل از بارداری دیابت داشتند، آن را با خود به دوران بارداری میبرند. به این بیماری، دیابت قبل از بارداری میگویند. دیابت بارداری باید بعد از زایمان از بین برود، اما خطر ابتلا به دیابت در سالهای بعد را به میزان قابل توجهی افزایش میدهد.
آمارها نشان میدهد که حدود نیمی از زنان مبتلا به دیابت بارداری در عرض 5 تا 10 سال پس از زایمان به دیابت نوع 2 مبتلا می شوند. ابتلا به دیابت در دوران بارداری نیز میتواند منجر به عوارضی برای نوزاد شما شود، مانند زردی یا مشکلات تنفسی.
در صورت تشخیص دیابت قبل از بارداری، برای پیشگیری از عوارض حتما به پزشک مراجعه کنید.
آیا دیابت درمان دارد؟
پزشکان دیابت را با چند داروی مختلف درمان میکنند. برخی از این داروها خوراکی مصرف میشوند، در حالی که برخی دیگر به صورت تزریقی باید استفاده شوند.
انسولین درمان اصلی دیابت نوع 1 است. انسولین جایگزین هورمونی میشود که بدن شما قادر به تولید آن نیست. چهار نوع انسولین وجود دارد که بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد. انسولین در عرض 15 دقیقه شروع به کار میکند و اثرات آن 3 تا 4 ساعت ادامه مییابد.
نوع دیگری از انسولین در عرض 30 دقیقه شروع به کار میکند و اثرش 6 تا 8 ساعت طول میکشد.
انسولین با اثر متوسط در عرض 1 تا 2 ساعت شروع به کار کرده و 12 تا 18 ساعت اثرش باقی میماند.
انسولین طولانی مدت چند ساعت پس از تزریق شروع به کار می کند و 24 ساعت یا بیشتر در بدن اثرش باقی است.
پیشگیری از دیابت با رژیم غذایی
رژیم غذایی و ورزش میتواند به برخی از افراد در کنترل دیابت نوع 2 کمک کند. اگر تغییر شیوه زندگی برای کاهش قند خون شما کافی نیست، باید دارو مصرف کنید. تغذیه سالم بخش مهمی از مدیریت دیابت است. در برخی موارد، تغییر رژیم غذایی ممکن است برای کنترل بیماری کافی باشد.
در دیابت نوع 1سطح قند خون شما بر اساس نوع غذاهایی که می خورید بالا یا پایین می رود. غذاهای حاوی نشاسته یا قند باعث افزایش سریع قند خون می شود. پروتئین و چربی باعث افزایش تدریجی میشود.
یک متخصص تغذیه باید میزان کربوهیدرات هایی را که هر روز می خورید، کم و کنترل می کند. شما همچنین باید مصرف کربوهیدرات خود را با دوز انسولین خود متعادل کنید.
با یک متخصص تغذیه مشورت کنید تا یک رژیم مخصوص دیابت برای شما تجویز کند، شما می توانید مشاوره ی تخصصی خود را از متخصصین مرکز سلامت نسیم دریافت کنید. داشتن تعادل مناسب بین پروتئین، چربی و کربوهیدراتها می تواند به شما در کنترل قند خون کمک کند.
در دیابت نوع 2 خوردن انواع مناسب غذاها هم میتواند قند خون شما را کنترل کند و هم به کاهش وزن اضافی کمک کند. شمارش کربوهیدرات بخش مهمی از غذا خوردن برای دیابت نوع 2 است.
یک متخصص تغذیه میتواند به شما کمک کند که بدانید در هر وعده غذایی چند گرم کربوهیدرات بخورید برای آشنایی با خدمات تغذیه اینجا کلیک کنید. به منظور ثابت نگه داشتن سطح قند خون، سعی کنید در طول روز وعدههای غذایی کوچک بخورید.
از غذاهای سالم مانند میوهها،سبزیجات، غلات کامل،پروتئین بدون چربی مانند مرغ و ماهی و چربیهای سالم مانند روغن زیتون و آجیل برای کنترل نسبی سطح قند خون غافل نشوید.