دوران بارداری زمانی حساس و شگفتانگیز در زندگی هر زن است؛ ولی همراه با آن، نگرانیهای زیادی دربارهی سلامت شما و نوزاد شکل میگیرد. در این مسیر، لیست آزمایشات دوران بارداری مانند چراغهایی هستند که راه را روشن میکنند. این آزمایش ها به پزشک کمک میکنند تا رشد جنین را تحت نظر بگیرد، بیماریهای خطرناک را پیشگیری نماید و اگر مشکلی وجود داشته باشد، در زمان مناسب وارد عمل شود.
در این مقاله، فهرست کاملی از این آزمایشها را بررسی و تفسیر میکنیم و فرق بین علائم پریودی و بارداری را بررسی میکنیم. همچنین ماهشمار انجام آزمایشها و مفهوم غربالگری و بیماریهایی که با آن تشخیص داده میشوند، را به شما آموزش میدهیم. مرکز سلامت نسیم آماده است که به شما کمک کند یه فرزند سالم و قوی داشته باشید.
از کجا بفهمم باردارم؟
برای پاسخ به این سوال باید علائم بارداری و تفاوت آن با پریودی را بدانید. همچنین به تاخیر افتادن قاعدگی شما می تواند اولین نشانه از شروع بارداری باشد. علائم دیگر و واضحی وجود دارد که معمولا شما در دوران بارداری آن را تجربه می کنید و معمولا در پریودی این علائم یا وجود ندارد یا خفیف هستند. از جمله این علائم شامل موارد زیر است:
درد و حساسیت سینهها معمولاً در بارداری کمی زودتر و مشخصتر ظاهر میشوند، ولی در پریودی با درد مختصر سروکار داریم. خستگی مفرط، تهوع صبحگاهی، تکرر ادرار و تغییرات خلقی علامتهای شایع در بارداری هستند که در پریودی دیده نمیشوند. اگر شک دارید که باردار هستید یا نه، توصیه می کنیم، آزمایش خون برای تشخیص بارداری را انجام دهید.
آزمایشهای رایج در دوران بارداری
برخی از رایجترین آزمایشهایی که در دوران بارداری انجام می شود، شامل موارد زیر است.
آزمایشهای غربالگری سه ماهه اول
غربالگری سه ماهه اول ترکیبی از سونوگرافی جنین و آزمایش خون مادر است. این آزمایش میتواند به تشخیص خطر ابتلای جنین به برخی نقصهای مادرزادی کمک کند. آزمایشهای غربالگری ممکن است به تنهایی یا با آزمایشهای دیگر استفاده شوند.
غربالگری سه ماهه اول دارای ۳ بخش است.
1-آزمایش سونوگرافی اول
در این سونوگرافی پشت گردن جنین بررسی می شود. بررسی ناحیه پشت گردن جنین از نظر مایع اضافی یا ضخیم شدن ناحیه پشت گردن مهم است.
2-آزمایش سرم (خون) مادر
این آزمایشها ۲ ماده موجود در خون همه زنان باردار را اندازهگیری میکنند:
غربالگری پروتئین پلاسما در این آزمایش بررسی می شود. این پروتئینی است که توسط جفت در اوایل بارداری ساخته میشود. سطح غیرطبیعی آن با خطر بالاتر مشکلات کروموزومی مربوط است.
3- هورمون گنادوتروپین
گنادوتروپین، هورمونی است که توسط جفت در اوایل بارداری ساخته میشود. اگر سطح این هورمون بالا باشد، احتمال وجود مشکلات کورموزمی وجود دارد.
اگر نتایج این آزمایشها غیرطبیعی باشد، پزشک شما مشاوره ژنتیک را پیشنهاد میکند. در این حالت شما به آزمایشهای بیشتری نیاز دارید. در آزمایش های تکمیلی نمونه برداری هایی برای بررسی های بیشتر انجام می شود.
آزمایشهای غربالگری قبل از تولد سه ماهه دوم
غربالگری قبل از تولد سه ماهه دوم، شامل چندین آزمایش خون است. به این آزمایشها نشانگرهای چندگانه گفته میشود. این آزمایش ها اطلاعاتی کامل در مورد خطر ابتلا نوزاد به بیماری ژنتیکی را نشان می دهد. این مدل غربالگری در هفته 15 تا 20 بارداری انجام می شود.
غربالگری آلفا فتوپروتئین (AFP)
این آزمایش خون سطح آلفا فتوپروتئین را در خون شما در دوران بارداری اندازهگیری میکند. AFP پروتئینی است که به طور معمول توسط کبد جنین ساخته میشود. این ماده در مایع اطراف جنین وجود دارد و از جفت عبور کرده و وارد خون شما میشود.
سطح غیرطبیعی AFP ممکن است نشانهای از موارد زیر باشد:
- نقص لوله عصبی
- سندرم داون
- سایر مشکلات کروموزومی
- مشکلات در دیواره شکم جنین
- دوقلوها. بیش از یک جنین این پروتئین را تولید میکند.
- تاریخ زایمان نادرست. سطح AFP در طول بارداری متفاوت است.
سونوگرافی اغلب برای تأیید تاریخ بارداری انجام میشود. همچنین ستون فقرات جنین و سایر قسمتهای بدن را از نظر بیماری بررسی می کند.
چرا انجام آزمایش غربالگری مهم است؟
انجام همزمان آزمایشهای غربالگری سه ماهه اول و دوم، احتمال یافتن مشکل را افزایش می دهد. از هر ۲۰ مورد سندرم داون، ۱۹ مورد را میتوان با استفاده از غربالگری سه ماهه اول و دوم تشخیص داد.
آیا نتیجهی غربالگری یعنی جنین حتماً مشکل دارد؟
خیر. غربالگری فقط احتمال را مشخص میکند. در صورت بالا بودن ریسک، آزمایشهای تشخیصی مانند آمنیوسنتز پیشنهاد میشود.
آمنیوسنتز چیست؟
آمنیوسنتز آزمایشی است که نمونه کوچکی از مایع آمنیوتیک گرفته میشود. این آزمایش برای تشخیص مشکلات کروموزومی و نقص لوله عصبی انجام میشود. این آزمایش همچنین میتواند در صورت داشتن سابقه خانوادگی، مشکلات و اختلالات ژنتیکی دیگر را نیز بررسی کند.
آمنیوسنتز معمولاً برای زنانی که بین هفتههای ۱۵ تا ۲۰ بارداری هستند و در معرض خطر بیشتری برای مشکلات کروموزومی قرار دارند، پیشنهاد میشود.
آمنیوسنتز چگونه انجام میشود؟
در آزمایش آمنیوسنتز یک سوزن بلند و نازک از طریق شکم شما به داخل کیسه آمنیوتیک وارد می شود. پزشک نمونه کوچکی از مایع آمنیوتیک را برمیدارد. مایع آمنیوتیک دارای سلولهای جنین است. این سلولها حاوی اطلاعات ژنتیکی هستند و به پزشک برای تشخیص ناهنجاری های احتمالی جنین کمک می کنند.
