پوکی استخوان بیماری است که استخوانهای شما را ضعیف میکند. این بیماری باعث میشود استخوانهای شما نازکتر و کمتر از حد معمول متراکم شوند. افراد مبتلا به پوکی استخوان احتمال بیشتری دارد که دچار شکستگی استخوان شوند، دانستن علائم مخفی پوکی استخوان به شما کمک می کند که پیش از اینکه استخوان های شما بسیار آسیب پذیر و شکننده شود، با این مشکل مقابله کنید.
چرا پوکی استخوان ایجاد می شود؟
استخوانهای شما معمولاً متراکم و به اندازه کافی قوی هستند که وزن شما را تحمل کنند و انواع ضربهها را جذب کنند. با افزایش سن، استخوانهای شما به طور طبیعی مقداری از تراکم و توانایی خود را برای بازسازی از دست میدهند. اگر پوکی استخوان دارید، استخوانهای شما بسیار شکنندهتر از حد معمول و بسیار ضعیفتر هستند.
بیشتر مردم تا زمانی که پوکی استخوان باعث شکستگی استخوان در آنها نشود، نمیدانند که پوکی استخوان دارند. پوکی استخوان میتواند احتمال شکستگی هر یک از استخوانهای شما را افزایش دهد، اما شایعترین استخوانهای آسیبدیده شامل موارد زیر است:
لگن
مچ دست
ستون فقرات
هرچه زودتر علائم مخفی پوکی استخوان و این بیماری تشخیص داده شود، احتمال شکستگی استخوان کمتر میشود. این مسئله بسیار مهم است، زیرا بعد از 35 سالگی استخوان های بدن شروع به کاهش تراکم می کنند و شما باید بتوانید با این مشکل مقابله کنید.
برای پیشگیری از پوکی استخوان و بررسی وضعیت سلامت استخوان های خود اینجا کلیک کنید.
علائم مخفی پوکی استخوان چیست؟
پوکی استخوان مانند بسیاری از بیماریهای دیگر علائمی ندارد. به همین دلیل است که اغلب اوقات آن را یک بیماری خاموش مینامند.
شما چیزی را که نشان دهنده احتمال ابتلا به پوکی استخوان باشد، احساس یا متوجه نخواهید شد. شما سردرد، تب یا دل درد نخواهید داشت که به شما اطلاع دهد چیزی در بدن شما اشتباه است.
شایعترین علائم شکستگی ناگهانی استخوان است، به خصوص پس از یک زمین خوردن کوچک یا تصادف جزئی که معمولاً نباید به شما آسیبی برسد.
حتی اگر پوکی استخوان مستقیماً علائمی ایجاد نکند، ممکن است متوجه چند تغییر در بدن خود شوید که میتواند به معنای از دست دادن قدرت یا تراکم استخوانهای شما باشد. این علائم هشدار دهنده پوکی استخوان میتواند شامل موارد زیر باشد:
کاهش یک سانت یا کمتر یا بیشتر از قد شما
تغییر در وضعیت طبیعی بدن (خم شدن بیشتر به جلو)
تنگی نفس (اگر دیسکهای ستون فقرات شما به اندازهای فشرده شوند که ظرفیت ریه شما را کاهش دهند)
درد کمر (درد در ستون فقرات کمری)
در برخی اوقات متوجه شدن تغییرات در ظاهر فیزیکی خود دشوار باشد. در این حالت اطرافیان بیشتر متوجه تغییرات بدن شما (به خصوص قد یا وضعیت بدن) میشود.

پیشگیری از پوکی استخوان
پیشگیری از پوکی استخوان با انجام آزمایش سنجش تراکم استخوان یکی از مؤثرترین روشهای تشخیص زودهنگام این بیماری است. این آزمایش با اندازهگیری میزان مواد معدنی بهویژه کلسیم در استخوانها، میزان استحکام و تراکم آنها را مشخص میکند و میتواند حتی پیش از بروز شکستگی یا علائم بالینی، کاهش تراکم استخوان را نشان دهد.
شناسایی زودهنگام این وضعیت به پزشک امکان میدهد تا با تجویز مکملهای کلسیم و ویتامین D، اصلاح تغذیه، فعالیت بدنی منظم و در صورت نیاز داروهای مناسب، روند پوکی استخوان را کنترل یا متوقف کند.
انجام منظم این آزمایش بهویژه برای خانمهای بالای ۴۵ سال، افراد مسن، و کسانی که سابقه خانوادگی یا بیماریهای زمینهای دارند، توصیه میشود.
برای آشنایی با روش سنجش تراکم استخوان در مرکز سلامت نسیم اینجا کلیک کنید.
عوامل خطر پوکی استخوان
هر کسی میتواند به پوکی استخوان مبتلا شود. خطر ابتلا به علائم مخفی پوکی استخوان و خود پوکی استخوان در افراد زیر بیشتر است:
هر کسی بالای ۵۰ سال سن داشته باشد.
زنان، به خصوص اگر در دوران پس از یائسگی باشند.
افرادی که سابقه خانوادگی دارند (اگر کسی در خانواده پوکی استخوان دارد).
افرادی که به طور طبیعی لاغر هستند یا قامتهای کوچکتری دارند. افرادی که قد کوتاهتری دارند اغلب توده استخوانی طبیعی کمتری دارند، بنابراین هرگونه کاهشی میتواند آنها را بیشتر تحت تأثیر قرار دهد.
افرادی که سیگار میکشند یا از محصولات دخانی استفاده میکنند.
بیماریهای که احتمال پوکی استخوان را بیشتر می کند چیست؟
برخی از شرایط سلامتی میتوانند احتمال ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهند، از جمله:
اختلالات غدد درون ریز – هر بیماری که بر غدد پاراتیروئید، غده تیروئید و هورمونهای شما تأثیر میگذارد (مانند بیماری تیروئید و دیابت).
بیماریهای دستگاه گوارش (مانند بیماری سلیاک و بیماری التهابی روده [IBD]).
اختلالات خودایمنی که بر استخوانهای شما تأثیر میگذارند (مانند آرتریت روماتوئید یا بیماری که بر ستون فقرات تاثیر می گذارد.)
اختلالات خونی (یا سرطانهایی که بر خون شما تأثیر میگذارند مانند میلوما چندگانه).
برخی داروها یا اقدامات جراحی میتوانند خطر ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهند:
داروهای ادرارآور (داروهایی که فشار خون را کاهش میدهند و مایعات اضافی را از بدن شما خارج میکنند.
کورتیکواستروئیدها (داروهایی که التهاب را درمان میکنند).
داروهایی که برای درمان تشنج استفاده میشوند.
جراحی چاقی (کاهش وزن).
هورمون درمانی برای سرطان (از جمله برای درمان سرطان سینه یا سرطان پروستات).
داروهای ضد انعقاد.
مهارکنندههای پمپ پروتون (مانند آنهایی که رفلاکس اسید را درمان میکنند، که میتواند بر جذب کلسیم شما تأثیر بگذارد).
برخی از جنبههای رژیم غذایی و برنامه ورزشی شما میتواند احتمال ابتلا به پوکی استخوان را افزایش دهد، از جمله:
دریافت نکردن کلسیم یا ویتامین D کافی در رژیم غذایی.
عدم انجام ورزش کافی.
